Czy astma jest chorobą dziedziczną? Wpływ genów na rozwój astmy

Julianna Świerk.

23.05.2024

Czy astma jest chorobą dziedziczną? Wpływ genów na rozwój astmy

Czy astma jest dziedziczna? To pytanie bardzo często zadają sobie osoby cierpiące na tę chorobę lub mające ją w rodzinie. Choć bezpośrednia przyczyna astmy nie jest do końca jasna, coraz więcej dowodów wskazuje na to, że czynniki genetyczne odgrywają kluczową rolę w predyspozycji do jej rozwoju. W tym artykule przyjrzymy się bliżej związkowi między genami a podatnością na astmę oraz temu, w jaki sposób historia rodzinna może wpływać na jej występowanie.

Kluczowe wnioski:
  • Badania pokazują, że istnieje wyraźne dziedziczne podłoże astmy, choć nie jest to choroba czysto genetyczna.
  • Jeśli w rodzinie występuje astma lub inne schorzenia alergiczne, zwiększa to ryzyko rozwoju tej choroby.
  • Zidentyfikowano już kilkadziesiąt genów, które mogą mieć związek z podatnością na astmę.
  • Czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza czy palenie papierosów, również odgrywają ważną rolę.
  • Dokładne zrozumienie roli genów pomoże w opracowaniu lepszych metod diagnozowania i leczenia astmy.

Czynniki dziedziczne a występowanie astmy

Od dawna wiadomo, że czy astma jest dziedziczna, czy nie, zależy od wielu czynników. Pomimo że bezpośrednia przyczyna tej choroby nie została jeszcze w pełni wyjaśniona, coraz więcej dowodów wskazuje na to, że geny odgrywają kluczową rolę w predyspozycji do jej rozwoju. Badania na bliźniętach i w rodzinach potwierdzają, że istnieje wyraźne dziedziczne podłoże astmy.

Nie oznacza to jednak, że astma jest chorobą czysto genetyczną. Rozwój tej choroby jest efektem skomplikowanej interakcji między czynnikami dziedzicznymi a środowiskowymi, takimi jak zanieczyszczenie powietrza, dym tytoniowy czy alergeny. Geny same w sobie nie powodują astmy, ale zwiększają podatność na nią.

Warto również zauważyć, że dziedziczność astmy nie jest zjawiskiem binarnym – nie da się powiedzieć, że albo się ją dziedziczy, albo nie. W rzeczywistości jest to kontinuum ryzyka, na które wpływ ma wiele genów oraz czynników środowiskowych.

Zrozumienie roli czynników dziedzicznych w powstawaniu astmy jest kluczowe dla opracowania skuteczniejszych metod profilaktyki i leczenia tej choroby. Dzięki temu będziemy mogli lepiej identyfikować osoby narażone na ryzyko i dostosowywać odpowiednie środki zapobiegawcze.

Wpływ genów na podatność na astmę

Badania genetyczne doprowadziły do identyfikacji kilkudziesięciu genów, które mogą mieć związek z podatnością na astmę. Należą do nich geny kodujące białka zaangażowane w procesy zapalne, funkcjonowanie układu odpornościowego, a także strukturę i działanie dróg oddechowych.

Przykładem jest gen kodujący białko ADAM33, które uczestniczy w remodelingowaniu (przebudowie) ścian dróg oddechowych. Mutacje w tym genie mogą prowadzić do nadmiernego zwężania się oskrzeli i zwiększonej reaktywności dróg oddechowych – charakterystycznych objawów astmy.

Innym ważnym genem jest DPP10, który bierze udział w regulacji procesów zapalnych. Jego nieprawidłowe działanie może doprowadzić do nadmiernej reakcji zapalnej w drogach oddechowych, co sprzyja rozwojowi astmy.

Warto jednak pamiętać, że pojedyncze geny mają zazwyczaj stosunkowo niewielki wpływ na ryzyko astmy. To raczej kombinacja wielu mutacji genetycznych w połączeniu z czynnikami środowiskowymi decyduje o podatności na tę chorobę.

Czytaj więcej: Przyczyny bólu brzucha po jabłkach i objawy nietolerancji

Dziedziczenie cech alergicznych a czy astma jest dziedziczna

Astma często współwystępuje z innymi schorzeniami alergicznymi, takimi jak alergia na roztocza, pyłki roślin, sierść zwierząt czy pewne rodzaje pokarmów. Dlatego czy alergia jest dziedziczna, ma również związek z tym, czy astma jest dziedziczna u dzieci i innych członków rodziny.

  • Jeśli w rodzinie występują choroby alergiczne, takie jak atopowe zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa czy pokarmowa alergia, zwiększa to ryzyko rozwoju astmy.
  • Dziedziczenie genów odpowiedzialnych za nadreaktywność układu odpornościowego i tendencję do reakcji alergicznych ułatwia pojawienie się astmy w odpowiedzi na ekspozycję na alergeny środowiskowe.
  • Dlatego warto uwzględnić nie tylko obecność astmy w rodzinie, ale również historię innych schorzeń alergicznych przy ocenie ryzyka tej choroby.

Zrozumienie tych powiązań może pomóc w lepszym przewidywaniu ryzyka astmy i wdrażaniu odpowiednich kroków profilaktycznych, zwłaszcza u dzieci obciążonych genetycznie.

Znaczenie historii rodzinnej a rozwój astmy

Zdjęcie Czy astma jest chorobą dziedziczną? Wpływ genów na rozwój astmy

Historia rodzinna jest cennym źródłem informacji o potencjalnym ryzyku wystąpienia astmy. Jeśli w najbliższej rodzinie występują przypadki tej choroby, zwłaszcza u rodziców lub rodzeństwa, istnieje większe prawdopodobieństwo, że dziecko także ją rozwinie.

Badania pokazują, że ryzyko astmy u dziecka wzrasta dwukrotnie, jeśli jedno z rodziców ma astmę, i czterokrotnie, gdy oboje rodzice są chorzy. Co ciekawe, większy wpływ na dziedziczenie astmy ma matka niż ojciec.

Warto jednak zauważyć, że nawet w rodzinach bez historii astmy może ona się pojawić. Z drugiej strony, niektóre dzieci nie dziedziczą predyspozycji do tej choroby, pomimo że występuje ona u rodziców lub rodzeństwa.

Dlatego historię rodzinną należy traktować jako jeden z wielu czynników ryzyka, a nie wyłączny wyznacznik rozwoju astmy. Inne elementy, takie jak ekspozycja na alergeny, zanieczyszczenie powietrza czy styl życia, również odgrywają istotną rolę.

Mutacje genów związanych z astmą

Naukowcy zidentyfikowali już kilkadziesiąt genów, których mutacje mogą zwiększać ryzyko rozwoju astmy. Wśród nich znajdują się geny związane z procesami zapalnymi, odpornościowymi oraz budową i funkcjonowaniem dróg oddechowych.

Przykładami są wspomniane wcześniej geny ADAM33 i DPP10, ale lista jest dłuższa. Obejmuje między innymi geny kodujące interleukiny – białka sygnałowe regulujące reakcje zapalne, oraz geny związane z produkcją białek budujących ściany oskrzeli.

  • Mutacje w tych genach mogą prowadzić do nadmiernej reakcji zapalnej, nadreaktywności dróg oddechowych oraz ich nieprawidłowego remodelingu, co sprzyja rozwojowi astmy.
  • W większości przypadków nie chodzi o jedną mutację w pojedynczym genie, ale o kombinację wielu niekorzystnych wariantów genetycznych.
  • Dodatkowo, ekspresja tych genów może być modulowana przez czynniki środowiskowe, co tłumaczy, dlaczego nie u wszystkich osób z predyspozycjami genetycznymi astma się rozwija.

Podsumowanie

Chociaż bezpośrednia przyczyna astmy nie jest jeszcze w pełni wyjaśniona, coraz więcej dowodów wskazuje na znaczący wpływ czynników genetycznych. Pytanie czy astma jest dziedziczna nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ale istnieje wyraźne dziedziczne podłoże tej choroby. Geny odgrywają kluczową rolę w określaniu predyspozycji do jej rozwoju.

Zwiększone ryzyko astmy dotyczy nie tylko dziedziczności astmy, ale również czy alergia jest dziedziczna. Obecność chorób alergicznych, takich jak atopowe zapalenie skóry czy alergiczny nieżyt nosa w rodzinie, może sugerować większą podatność na astmę, zwłaszcza czy astma jest dziedziczna u dzieci. Dlatego istotne jest uwzględnienie pełnej historii rodzinnej schorzeń alergicznych.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jesienne alergie - najczęstsze objawy i sposoby łagodzenia
  2. Kazeina - produkty zawierające białko i zasady diety eliminacyjnej
  3. Uczulenie na ziemniaki - typowe symptomy alergii pokarmowej
  4. Najlepsza maść na uczulenie - jak wybrać, zastosowanie, skuteczność
  5. Alergia w marcu - objawy sezonowe i radzenie sobie z nimi

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Autor Julianna Świerk
Julianna Świerk

Z wykształcenia jestem dietetykiem i alergologiem z 10-letnim doświadczeniem w pracy z dziećmi i dorosłymi. Moim celem jest dostarczanie rzetelnych informacji opartych na najnowszych badaniach naukowych oraz praktycznych porad, które pomogą rodzicom i opiekunom radzić sobie z wyzwaniami, jakie niesie życie z alergią. Wierzę, że odpowiednia edukacja i wsparcie mogą znacznie poprawić jakość życia osób z alergiami. Na moim portalu znajdziesz artykuły, porady, przepisy i historie innych rodziców, którzy dzielą się swoimi doświadczeniami. Pragnę pomagać w tworzeniu bezpiecznego i zdrowego otoczenia dla każdego dziecka.

Napisz komentarz

Polecane artykuły